Takiej wiosny rzetelnej, jaką w swym powiecie 

Widział Jędrek Wysmółek - nikt nie widział w świecie! 

 

Poprzez okno karczemne łeb w bezmiar wyraził

I o mało się w durną mgłę nie przeobraził! 

 

Lecz umocnił się w karku i nieco przybladłszy, 

Łbem pochwiał dla otuchy, i splunął i patrzy... 

 

Jego własna chałupa wraz z babą i sadem 

Odwróciła się nagle nieproszonym zadem. 

 

Wieprz-znajomek, nie większy na pozór od snopa, 

Biegnie w skradzionych portkach Magdzinego chłopa. 

 

Ryj mu Lilią zakwita! Czar bije od przodu!

I z wołaniem: "Gdzie Magda?" - pcha się do ogrodu! 

 

Wóz drabiasty, jaskółczej doznając uciechy,

Z okrzykiem: "Co ja robię?" - frunął ponad strzechy. 

 

A wójt w ślad mu się jarzy to modry, to złoty

I zębami przedrzeźnia znikłych kół turkoty. 

 

Wywróconą na opak do rowu ulicą

Mknie Kachna i płonącą powiewa spódnicą. 

 

Wichrzy się i pokłębia i upałem bucha,

Cała w ogniu i szumie! Pożar - nie dziewucha! 

 

Skry miota wedle woli - nie szuka powodu,

I z szeptem: "Moja wina!" - dymi się od spodu! 

 

A Maciej - ten z przeciwka, co to brak mu klepki, 

Konno dybie w niebiosy wesoły i krzepki!

 

 Cały w różach i malwach, coraz nieznajomszy 

Pyskiem w niebie wydziwia, jakby służył do mszy.  

 

Tuż obok, jak to bywa między błękitami, 

Przelatuje siedząco Pan Bóg z aniołami. 

 

A ten wrzeszczy od rzeczy i na koniu pstroku 

To skoczy, to zje malwę, to ginie w obłoku!


To nie stu rycerzy, lecz sto trupów leży! 

Nie sto trupów leży, jeno stu rycerzy!

A nie dla nich ruczaj dzwoni, 

A bór szumny od nich stroni, 

Jeno wicher we sto koni

Znikąd ku nim bieży. 

 

Wybiła godzina - wiosna się zaczyna,

Z chaty poprzez kwiaty wybiega dziewczyna, 

Dzban zielony, pełen wody,

Niesie zmarłym dla ochłody

W skwar śmiertelnej niepogody, 

Co w proch wargi ścina. 

 

Stopy moje - bose, skronie - złotowłose, 

Kochałam, płakałam, zmarłym wodę niosę,

Oczerstwijcie ból wasz słony, 

Smakiem śmierci podraźniony, 

Cały ranek w dzban zielony

Ciułałam tę rosę.

 

Wypić - wypijemy, lecz nie ożyjemy, 

Na polu w kąkolu żal się chwieje niemy, 

A my leżym z ziemią w zmowie 

W tym tu rowie i parowie,

Lecz nikt tego nie wypowie, 

Gdzie my teraz, gdzie my? 

 

Jedyny dobytek - ciszy w sobie zbytek 

I snu podziemnego żmudny bezpożytek.

Nim sporządzisz dla nas sanie 

Na wieczyste zimowanie, 

Połóż wieniec na kurhanie

Z kalinowych witek.

 

W waszym zgromadzeniu, w natłoczonym cieniu, 

Jest taki, co maki kładł mi na ramieniu,

Niech ze dzbana pije wodę, 

Niech przypomni lata młode, 

Gdy raz spojrzał w mą urodę

W nagłym zachwyceniu ! 

 

Płyną dni niezłomne, czasy nieprzytomne, 

Nie wierzę, że leżę trzy lata ogromne!

Mak pamiętam purpurowy, 

Ale twojej, dziewczę, mowy 

I tej złotej w słońcu głowy

Już dziś nie przypomnę!

 

Chmurzą się błękity, płacze deszcz obfity, 

Na trawie w murawie leży dzban rozbity,

Dzban rozbity leży, leży, 

A śpi pod nim stu rycerzy,

A wiatr znikąd ku nim bieży, 

Kurzawą okryty!