Wyruszyła dusza w drogę... Dzwonią w dzwony.

"Gdzie są teraz moje sady? Gdzie moje schrony?



Zawołały wszystkie lasy, pełne motyli:

"Spocznij, duszo, w naszym cieniu - nie zwlekaj chwili!"



"Jakże mogę w waszym cieniu spocząć niezwłocznie,

Kiedy sama jestem cieniem, gdzie nikt nie spocznie!"



Zawołała wonna łąka, zalśniona rosą:

"Koś mnie sobie na użytek złocistą kosą!"



"Jakże mogę ciebie kosić, łąko zielona -

Kiedy sama kosą śmierci jestem skoszona!"



I zawołał Bóg zjawiony: "Miłuj mnie w niebie

Gdzie radością niecierpliwy czekam na ciebie!"



"Jakże mogę cię miłować w szczęścia pobliżu,

Gdym smutnego pokochała niegdyś na krzyżu?"



Pozbawiłem ciebie świata i sosen z boru,

Byś nie miała, oprócz Boga, nic do wyboru!"



"Zagnałeś mnie z krasnych maków w ciemność mogiły, -

Gdzieżeś ukrył owe miecze, co mnie zabiły?"



"Nie ukryłem owych mieczy, mam je przy boku,

Jeno zechciej - nieszczęśliwa - spocząć w obłoku!"



"Jakże spocznę w twym obłoku - z ziemia w rozłące,

Kiedym lasom odmówiła i mojej łące!"



"Otrzyj oczy zapłakane szat moich bielą,

A rozkażę mym aniołom - niech cię weselą!"



"Jakże mogę się weselić z tobą w przestworze,

Kiedy śmierci twej pożądam - Boże, mój Boże!"



I zamilkli i patrzyli nawzajem w oczy -

A ponad nim i ponad nią wieczność się toczy.


To nie stu rycerzy, lecz sto trupów leży! 

Nie sto trupów leży, jeno stu rycerzy!

A nie dla nich ruczaj dzwoni, 

A bór szumny od nich stroni, 

Jeno wicher we sto koni

Znikąd ku nim bieży. 

 

Wybiła godzina - wiosna się zaczyna,

Z chaty poprzez kwiaty wybiega dziewczyna, 

Dzban zielony, pełen wody,

Niesie zmarłym dla ochłody

W skwar śmiertelnej niepogody, 

Co w proch wargi ścina. 

 

Stopy moje - bose, skronie - złotowłose, 

Kochałam, płakałam, zmarłym wodę niosę,

Oczerstwijcie ból wasz słony, 

Smakiem śmierci podraźniony, 

Cały ranek w dzban zielony

Ciułałam tę rosę.

 

Wypić - wypijemy, lecz nie ożyjemy, 

Na polu w kąkolu żal się chwieje niemy, 

A my leżym z ziemią w zmowie 

W tym tu rowie i parowie,

Lecz nikt tego nie wypowie, 

Gdzie my teraz, gdzie my? 

 

Jedyny dobytek - ciszy w sobie zbytek 

I snu podziemnego żmudny bezpożytek.

Nim sporządzisz dla nas sanie 

Na wieczyste zimowanie, 

Połóż wieniec na kurhanie

Z kalinowych witek.

 

W waszym zgromadzeniu, w natłoczonym cieniu, 

Jest taki, co maki kładł mi na ramieniu,

Niech ze dzbana pije wodę, 

Niech przypomni lata młode, 

Gdy raz spojrzał w mą urodę

W nagłym zachwyceniu ! 

 

Płyną dni niezłomne, czasy nieprzytomne, 

Nie wierzę, że leżę trzy lata ogromne!

Mak pamiętam purpurowy, 

Ale twojej, dziewczę, mowy 

I tej złotej w słońcu głowy

Już dziś nie przypomnę!

 

Chmurzą się błękity, płacze deszcz obfity, 

Na trawie w murawie leży dzban rozbity,

Dzban rozbity leży, leży, 

A śpi pod nim stu rycerzy,

A wiatr znikąd ku nim bieży, 

Kurzawą okryty!